Since – punkt w czasie (od kiedy?)
Since używamy z konkretnym punktem w czasie – momentem, od którego coś się zaczęło. Odpowiada na pytanie 'od kiedy?' Po since podajemy datę, rok, godzinę lub wydarzenie w przeszłości.
Zasada: since + punkt w czasie (konkretny moment)
Since odpowiada na pytanie: Od kiedy? (From what point?)
Since z datami i latami:
I have lived here since 2015. – Mieszkam tu od 2015 roku.
She has worked here since March. – Pracuje tu od marca.
We have known each other since 1999. – Znamy się od 1999 roku.
Since z godzinami i momentami:
I have been waiting since 3 o'clock. – Czekam od trzeciej.
He has been sick since Monday. – Jest chory od poniedziałku.
She has been studying since breakfast. – Uczy się od śniadania.
Since z wydarzeniami:
I haven't seen him since the party. – Nie widziałem go od imprezy.
Things have changed since I was young. – Rzeczy się zmieniły, odkąd byłem młody.
Po since zawsze stoi konkretny moment: data, rok, dzień, godzina, wydarzenie. Jeśli możesz wskazać palcem na kalendarz – użyj since.
Poznaj czas, z którym since występuje najczęściej – Present Perfect z ever, never i just.
For – okres czasu (jak długo?)
For używamy z okresem czasu – podajemy, jak długo coś trwa. Po for stoi określenie długości czasu: minuty, godziny, dni, tygodnie, miesiące, lata.
Zasada: for + okres czasu (jak długo)
For odpowiada na pytanie: Jak długo? (How long?)
For z latami i miesiącami:
I have lived here for 10 years. – Mieszkam tu od 10 lat.
She has worked here for 6 months. – Pracuje tu od 6 miesięcy.
We have been friends for 20 years. – Jesteśmy przyjaciółmi od 20 lat.
For z krótszymi okresami:
I have been waiting for 2 hours. – Czekam od dwóch godzin.
He has been sleeping for 3 hours. – Śpi od trzech godzin.
They have been playing for 30 minutes. – Grają od 30 minut.
For z innymi okresami:
I haven't eaten for two days. – Nie jadłem od dwóch dni.
She has been learning English for a long time. – Uczy się angielskiego od dawna.
We have known each other for ages. – Znamy się od wieków.
Po for zawsze stoi liczba + jednostka czasu (np. for 5 years, for 2 hours). Jeśli możesz odpowiedzieć 'ile?' – użyj for.
Sprawdź też Present Perfect Continuous, który bardzo często łączy się z for i since.
Since i for z Present Perfect
Present Perfect to czas, z którym since i for występują najczęściej. Używamy go, gdy czynność zaczęła się w przeszłości i trwa do teraz – a since i for pomagają określić, od kiedy lub jak długo.
Struktura: have/has + past participle + since/for
I have known her since 2010. – Znam ją od 2010.
I have known her for 15 years. – Znam ją od 15 lat.
Porównaj since i for – to samo znaczenie, inna forma:
I have lived here since 2016. = I have lived here for 10 years.
She has worked here since January. = She has worked here for 3 months.
We have been married since 2005. = We have been married for 21 years.
Ważne zdania z Present Perfect:
How long have you lived here? – Jak długo tu mieszkasz?
I have lived here since I was a child. – Mieszkam tu, odkąd byłem dzieckiem.
She hasn't called me for weeks. – Nie dzwoniła do mnie od tygodni.
Na egzaminie pytanie How long have you...? to sygnał, że odpowiedź powinna zawierać since lub for. Zdecyduj: podajesz moment (since) czy okres (for)?
Pełne omówienie tego czasu znajdziesz na stronie Gramatyka: Present Perfect.
Since i for z Present Perfect Continuous
Since i for łączą się również z Present Perfect Continuous (have been + -ing). Używamy tej kombinacji, gdy chcemy podkreślić, że czynność trwa nieprzerwanie od jakiegoś momentu lub przez jakiś okres.
Struktura: have/has been + verb-ing + since/for
Ten czas podkreśla ciągłość i trwanie czynności.
Present Perfect Continuous + since:
I have been studying since 8 a.m. – Uczę się od ósmej rano. (nadal się uczę)
She has been running since noon. – Biega od południa.
It has been raining since yesterday. – Pada od wczoraj.
Present Perfect Continuous + for:
I have been waiting for 2 hours! – Czekam już 2 godziny!
They have been playing for hours. – Grają od godzin.
She has been learning English for 5 years. – Uczy się angielskiego od 5 lat.
Present Perfect vs Present Perfect Continuous:
I have read 3 books. – Przeczytałem 3 książki. (rezultat, ile)
I have been reading for 2 hours. – Czytam od 2 godzin. (jak długo, ciągłość)
Jeśli chcesz podkreślić jak długo czynność trwa i że nadal trwa – wybierz Present Perfect Continuous z for lub since.
Więcej o tym czasie przeczytasz w artykule Present Perfect Continuous – kiedy go używamy?
Typowe błędy z since i for
Polacy popełniają charakterystyczne błędy z since i for, bo w języku polskim oba tłumaczymy jako 'od'. Oto najczęstsze pułapki i sposoby, jak ich unikać.
Błąd nr 1: Zamiana since i for
❌ *I have lived here since 10 years.
✔ I have lived here for 10 years. – 10 lat to OKRES, więc FOR.
❌ *She has worked here for 2019.
✔ She has worked here since 2019. – 2019 to PUNKT, więc SINCE.
Błąd nr 2: Past Simple zamiast Present Perfect
❌ *I live here since 2015. (Present Simple)
✔ I have lived here since 2015. – Z since/for używamy Present Perfect!
❌ *I lived here for 10 years. (jeśli nadal tu mieszkasz)
✔ I have lived here for 10 years.
Prosty test: Jeśli po 'od' podajesz LICZBĘ (5 lat, 3 godziny, 2 tygodnie) = for. Jeśli podajesz MOMENT (2015, poniedziałek, śniadanie) = since.
Na egzaminie ósmoklasisty i maturze zadania z since i for pojawiają się bardzo często. Pamiętaj: since = kiedy to się zaczęło, for = ile to trwa.
Sprawdź inne typowe błędy w artykule Present Perfect z ever, never i just.
Ćwiczenia – since czy for?
Czas na praktykę! Uzupełnij poniższe zdania odpowiednim słowem: since lub for. Spróbuj najpierw sam, a potem sprawdź odpowiedzi w nawiasach.
Uzupełnij since lub for:
1. I have been here ___ two hours. (for)
2. She has known him ___ childhood. (since)
3. We haven't met ___ a long time. (for)
4. He has worked here ___ 2018. (since)
5. It has been snowing ___ three days. (for)
6. I haven't eaten anything ___ breakfast. (since)
7. They have been married ___ 25 years. (for)
8. She has been ill ___ last Monday. (since)
Podsumowanie:
Since = punkt w czasie (od kiedy?) – since 2015, since Monday, since breakfast
For = okres czasu (jak długo?) – for 5 years, for 2 hours, for ages
Rozwiązuj quiz z Present Perfect na DarmowyAngielski.pl. Sprawdź też inne quizy z gramatyki angielskiej!
Kontynuuj naukę: przeczytaj o Present Perfect z ever, never i just lub sprawdź wszystkie tematy gramatyczne.