Present Perfect vs Past Simple – kiedy którego użyć?

Doświadczenia życiowe (kiedykolwiek w życiu):

I have visited Paris. – Byłem w Paryżu. (kiedyś w życiu, nie mówię kiedy)

She has never eaten sushi. – Nigdy nie jadła sushi.

Have you ever been to London? – Czy kiedykolwiek byłeś w Londynie?

Czynności z rezultatem widocznym teraz:

I have lost my keys. – Zgubiłem klucze. (nadal ich nie mam!)

She has broken her leg. – Złamała nogę. (noga nadal złamana)

He has just arrived. – Właśnie przyjechał. (jest tu teraz)

Czynności trwające od przeszłości do teraz:

I have lived here for 10 years. – Mieszkam tu od 10 lat. (nadal tu mieszkam)

We have known each other since 2005. – Znamy się od 2005. (nadal się znamy)

Czynności w konkretnym czasie:

I visited Paris last year. – Byłem w Paryżu w zeszłym roku. (wiem kiedy)

She ate sushi yesterday. – Jadła sushi wczoraj.

We went to London in 2019. – Pojechaliśmy do Londynu w 2019.

Zakończone czynności (bez związku z teraz):

I lost my keys but I found them. – Zgubiłem klucze, ale je znalazłem. (sprawa zamknięta)

She broke her leg when she was 12. – Złamała nogę, gdy miała 12 lat. (dawno wyzdrowiała)

He arrived an hour ago. – Przyjechał godzinę temu.

Seria zdarzeń w przeszłości:

I woke up, had breakfast, and went to work. – Wstałem, zjadłem śniadanie i poszedłem do pracy.

She opened the door, saw him, and smiled. – Otworzyła drzwi, zobaczyła go i uśmiechnęła się.

Porównaj te same sytuacje:

I have just eaten lunch. – Właśnie zjadłem lunch. (Present Perfect)

I ate lunch an hour ago. – Zjadłem lunch godzinę temu. (Past Simple)

Have you ever been to Japan? – Czy kiedykolwiek byłeś w Japonii? (PP)

I went to Japan in 2018. – Byłem w Japonii w 2018. (PS)

Kluczowe porównania:

I have been to Rome. – Byłem w Rzymie. (doświadczenie życiowe)

I went to Rome last summer. – Pojechałem do Rzymu zeszłego lata. (konkretny czas)

She has just finished her homework. – Właśnie skończyła zadanie. (efekt teraz)

She finished her homework an hour ago. – Skończyła zadanie godzinę temu. (zamknięte)

Błąd nr 1: Past Simple zamiast Present Perfect (doświadczenia)

❌ *Did you ever visit London?

✔ Have you ever visited London? – doświadczenie życiowe = Present Perfect

❌ *I never was in Japan.

✔ I have never been to Japan.

Błąd nr 2: Present Perfect z konkretnym czasem

❌ *I have visited Paris last year.

✔ I visited Paris last year. – konkretny czas = Past Simple!

❌ *She has called me yesterday.

✔ She called me yesterday.

Błąd nr 3: Złe tłumaczenie z polskiego

Po polsku: 'Zgubiłem klucze' (jedno zdanie, a dwa znaczenia!)

I have lost my keys. – Zgubiłem klucze (nadal ich szukam, nie mam ich)

I lost my keys yesterday. – Zgubiłem klucze wczoraj (informacja o przeszłości)

Uzupełnij odpowiednim czasem:

1. I ___ (visit) Rome last summer. (visited – Past Simple, last summer)

2. She ___ (never / be) to Asia. (has never been – PP, doświadczenie)

3. We ___ (meet) in 2015. (met – PS, konkretny rok)

4. He ___ (just / arrive). (has just arrived – PP, just)

5. They ___ (live) here for 20 years. (have lived – PP, for)

6. I ___ (see) that movie yesterday. (saw – PS, yesterday)

7. ___ you ever ___ (try) Mexican food? (Have ... tried – PP, ever)

8. She ___ (break) her arm two weeks ago. (broke – PS, ago)