Czym są rzeczowniki policzalne i niepoliczalne?
Rzeczowniki policzalne (countable nouns) to takie, które możemy policzyć: one apple, two apples, three apples. Mają liczbę pojedynczą i mnogą.
Rzeczowniki niepoliczalne (uncountable nouns) to takie, których nie możemy policzyć jako pojedyncze sztuki: water, money, information. NIE mają liczby mnogiej.
- Policzalne: apple, book, cat, chair, friend, idea
- Niepoliczalne: water, money, information, music, rice, air
Kluczowa różnica: z rzeczownikami policzalnymi możesz użyć liczebnika (two books), a z niepoliczalnymi — nie (NIE: two waters).
I have three cats at home.
Mam trzy koty w domu.
She needs some water.
Ona potrzebuje trochę wody.
There are five books on the table.
Na stole jest pięć książek.
Przedimki: a/an vs some
Przedimek a/an używamy TYLKO z rzeczownikami policzalnymi w liczbie pojedynczej:
- a book, an apple, a cat — poprawnie
- a water, a money, an information — BŁĄD!
Some używamy zarówno z policzalnymi w liczbie mnogiej, jak i z niepoliczalnymi:
- some books (kilka książek) — policzalny, l. mnoga
- some water (trochę wody) — niepoliczalny
Can I have a sandwich?
Czy mogę prosić kanapkę?
I'd like some milk, please.
Poproszę trochę mleka.
She bought some new shoes.
Kupiła kilka par nowych butów.
Much, many, a lot of
Wybór między much, many i a lot of zależy od typu rzeczownika:
| Określnik | Typ rzeczownika | Typ zdania |
|---|---|---|
| much | niepoliczalny | pytania i przeczenia |
| many | policzalny (l. mnoga) | pytania i przeczenia |
| a lot of | oba typy | twierdzenia (i pytania) |
Much + uncountable: How much water? / I don't have much time.
Many + countable: How many friends? / There aren't many chairs.
A lot of + oba: I have a lot of friends. / There is a lot of water.
How much money do you have?
Ile masz pieniędzy?
She has many friends at school.
Ona ma wielu przyjaciół w szkole.
There is a lot of water in the bottle.
W butelce jest dużo wody.
A few vs a little
Oba oznaczają 'trochę / kilka", ale używamy ich z różnymi typami rzeczowników:
- A few + rzeczownik policzalny (l. mnoga): a few apples (kilka jabłek)
- A little + rzeczownik niepoliczalny: a little sugar (trochę cukru)
Uwaga! Formy bez 'a" — few i little — mają negatywne znaczenie (mało, za mało):
- I have a few friends. — Mam kilku przyjaciół. (pozytywne)
- I have few friends. — Mam mało przyjaciół. (negatywne)
- There is a little milk. — Jest trochę mleka. (pozytywne)
- There is little milk. — Jest mało mleka. (negatywne)
There are a few apples in the fridge.
W lodówce jest kilka jabłek.
I need a little sugar for my tea.
Potrzebuję trochę cukru do herbaty.
He has few friends in this city.
Ma mało przyjaciół w tym mieście.
Najczęstsze rzeczowniki niepoliczalne
Poniżej znajdziesz listę najczęstszych rzeczowników niepoliczalnych, które sprawiają problemy Polakom. Zapamiętaj: żaden z nich NIE ma liczby mnogiej!
| Angielski | Polski | Kategoria |
|---|---|---|
| water | woda | napoje/płyny |
| milk | mleko | napoje/płyny |
| bread | chleb | jedzenie |
| rice | ryż | jedzenie |
| money | pieniądze | finanse |
| information | informacja/informacje | abstrakcyjne |
| advice | rada/porady | abstrakcyjne |
| news | wiadomości | abstrakcyjne |
| furniture | meble | przedmioty |
| homework | praca domowa | edukacja |
| weather | pogoda | natura |
| music | muzyka | sztuka |
Aby wyrazić ilość, używaj konstrukcji: a piece of advice, a glass of water, a slice of bread, a piece of furniture.
Can you give me some advice?
Czy możesz mi dać radę?
The news is very good today.
Dzisiejsze wiadomości są bardzo dobre.
I need two pieces of information.
Potrzebuję dwóch informacji.
Typowe błędy Polaków
Polacy często popełniają błędy z rzeczownikami niepoliczalnymi, ponieważ w języku polskim wiele z nich ma liczbę mnogą. Oto najczęstsze pułapki:
- informations — BŁĄD! Poprawnie: information (bez -s)
- advices — BŁĄD! Poprawnie: advice (bez -s)
- furnitures — BŁĄD! Poprawnie: furniture (bez -s)
- a money — BŁĄD! Poprawnie: some money (bez a/an)
- homeworks — BŁĄD! Poprawnie: homework (bez -s)
- a news — BŁĄD! Poprawnie: some news lub a piece of news
Zapamiętaj: jeśli nie jesteś pewien, sprawdź, czy możesz powiedzieć 'one ___" i 'two ___s". Jeśli nie brzmi to naturalnie, prawdopodobnie jest to rzeczownik niepoliczalny.
I need some information about the course.
Potrzebuję informacji o kursie.
She gave me good advice.
Dała mi dobrą radę.
We need to buy some new furniture.
Musimy kupić nowe meble.
Przykłady
| Angielski | Polski | |
|---|---|---|
| There is a lot of water in the bottle. | W butelce jest dużo wody. | |
| She has many friends at school. | Ona ma wielu przyjaciół w szkole. | |
| I need a little sugar for my tea. | Potrzebuję trochę cukru do herbaty. | |
| There are a few apples in the fridge. | W lodówce jest kilka jabłek. | |
| How much money do you have? | Ile masz pieniędzy? | |
| We don't have much time. | Nie mamy dużo czasu. | |
| There aren't many students in the class today. | Dzisiaj nie ma wielu uczniów w klasie. | |
| He drinks a lot of coffee every day. | Codziennie pije dużo kawy. | |
| I have very little patience left. | Zostało mi bardzo mało cierpliwości. | |
| Could I have a glass of water, please? | Czy mogę prosić szklankę wody? |
Ćwiczenia interaktywne
Kliknij poprawną odpowiedź lub wpisz brakujące słowo. Po udzieleniu odpowiedzi zobaczysz wyjaśnienie.
There isn't ___ (much/many) milk left.
I have ___ (a few/a little) questions for you.
She needs ___ information about the project.
"Advice" jest rzeczownikiem niepoliczalnym w języku angielskim.
How ___ sugar do you want in your coffee?
There are ___ chairs in the room.
Zdanie "I have many money" jest poprawne gramatycznie.
We bought ___ (a lot of / many) furniture for the new house.
Powiązane tematy
Rozróżnianie rzeczowników policzalnych i niepoliczalnych (countable and uncountable nouns) to jedno z najważniejszych zagadnień gramatyki angielskiej na poziomie A2. Poprawne stosowanie tych kategorii wpływa na wybór przedimków, określników ilości i formę czasownika. Warto opanować tę różnicę jak najwcześniej, bo błędy w tym zakresie są bardzo częste wśród Polaków uczących się angielskiego.
Policzalne vs niepoliczalne — podstawy
Rzeczowniki policzalne (countable) to te, które możemy policzyć: one book, two books, three books. Mają liczbę pojedynczą i mnogą. Rzeczowniki niepoliczalne (uncountable) to te, których nie możemy policzyć jako osobne sztuki: water, money, information. Występują tylko w jednej formie i łączą się z czasownikiem w liczbie pojedynczej (The information is correct).
Określniki ilości — much, many, a lot of
Jednym z najważniejszych efektów rozróżnienia policzalnych i niepoliczalnych jest wybór określnika ilości. Temat ten szczegółowo omawiamy w lekcji much i many, ale oto podsumowanie:
- Much + niepoliczalny: How much water do you need?
- Many + policzalny (l. mnoga): How many apples did you buy?
- A lot of + oba typy: a lot of water / a lot of apples
- A few + policzalny: a few friends (kilku przyjaciół)
- A little + niepoliczalny: a little patience (trochę cierpliwości)
Przedimki a/an z policzalnymi
Przedimek a/an używamy wyłącznie z rzeczownikami policzalnymi w liczbie pojedynczej: a book, an apple, a chair. Nigdy nie łączymy a/an z niepoliczalnymi — nie mówimy a water ani an information. Zamiast tego używamy some: some water, some information. Więcej o some i any znajdziesz w lekcji some i any.
A few vs few, a little vs little
Obecność lub brak przedimka a zmienia znaczenie:
- A few / a little = trochę, kilka (pozytywne: jest wystarczająco)
- Few / little = mało, za mało (negatywne: nie wystarcza)
Porównaj: I have a few friends here. (Mam tu kilku przyjaciół — jest OK.) vs I have few friends here. (Mam tu mało przyjaciół — to smutne.)
Najczęstsze pułapki dla Polaków
Wiele rzeczowników, które po polsku mają liczbę mnogą, w angielskim jest niepoliczalnych. To prowadzi do częstych błędów:
- informations — BŁĄD! Poprawnie: information
- advices — BŁĄD! Poprawnie: advice (a piece of advice)
- furnitures — BŁĄD! Poprawnie: furniture (a piece of furniture)
- homeworks — BŁĄD! Poprawnie: homework
- a money — BŁĄD! Poprawnie: some money
- many money — BŁĄD! Poprawnie: much money lub a lot of money
Jak policzyć 'niepoliczalne"?
Chociaż rzeczowników niepoliczalnych nie możemy policzyć bezpośrednio, możemy użyć specjalnych konstrukcji z 'pojemnikiem" lub 'porcją":
- a glass of water — szklanka wody
- a cup of tea — filiżanka herbaty
- a slice of bread — kromka chleba
- a piece of advice — jedna rada
- a piece of information — jedna informacja
- a piece of furniture — jeden mebel
Dzięki temu możesz policzyć: two glasses of water, three pieces of advice!
Ćwiczenia i dalsze materiały
Opanowanie rzeczowników policzalnych i niepoliczalnych to klucz do poprawnego angielskiego. Temat ten łączy się ściśle z innymi zagadnieniami gramatycznymi:
- Some i any — some/any z policzalnymi i niepoliczalnymi
- Much i many — szczegółowe zasady i ćwiczenia
- There is / there are — konstrukcja z policzalnymi i niepoliczalnymi
Sprawdź swoją wiedzę w naszych quizach online, przeglądaj słownictwo tematyczne lub wróć do spisu tematów gramatycznych.
Lekcja: Some i any Lekcja: Much i many Quizy online Slownictwo
Najczęściej zadawane pytania
Zadaj sobie pytanie: czy mogę powiedzieć 'one ___' i 'two ___s'? Jeśli tak — jest policzalny (one apple, two apples). Jeśli nie brzmi to naturalnie (one water, two waters) — jest niepoliczalny. Wiele substancji (water, milk), materiałów (wood, gold) i pojęć abstrakcyjnych (information, advice) jest niepoliczalnych.
Nie! Information jest zawsze niepoliczalne w angielskim. Nie mówimy 'informations'. Aby wyrazić ilość, używamy: a piece of information, some information, a lot of information. To jeden z najczęstszych błędów Polaków, bo po polsku 'informacje' mają liczbę mnogą.
A few (z przedimkiem a) ma znaczenie pozytywne — 'kilka': I have a few friends (mam kilku przyjaciół, jest OK). Few (bez a) ma znaczenie negatywne — 'mało, za mało': I have few friends (mam mało przyjaciół, to smutne). Ta sama różnica dotyczy a little vs little z rzeczownikami niepoliczalnymi.
A lot of jest najbardziej uniwersalne — pasuje do obu typów rzeczowników i do zdań twierdzących, przeczących i pytań. Much i many są bardziej typowe dla pytań i przeczeń. W mowie potocznej Anglicy częściej używają a lot of niż much/many w twierdzeniach: I have a lot of work (zamiast I have much work).